GEÇEN yıl Esas Holding’in kurucusu Şevket Sabancı’nın Sunday Times’ın yayımladığı ‘İngiltere’nin en etkili’ isimleri listesinde yer almasıyla, holdingin gayrimenkul yatırımları gün yüzüne çıktı. İngiltere’de geçen yıl iki alışveriş merkezi, 9 ofis binası ve bir alışveriş caddesi satın alan Esas Holding, gayrimenkulde stratejisini belirledi. Şevket Sabancı’nın torunu, Esas Gayrimenkul Yönetim Kurulu Üyesi Kazım Köseoğlu’nun ilgilendiği sektörde, holding ticari gayrimenkul yatırımlarıyla büyüyecek. Yurtdışında satın alma, Türkiye’de ise sıfırdan yatırım yaparak ilerleyecek olan Esas Holding, fon gibi hareket etmeyi hedefliyor.
Aşık olmak yok
Kazım Köseoğlu, amaçlarının yatırımları elde tutmak olmadığını, 5 ile 7 yıl içerisinde, doğru fiyata geldiğinde satmak olduğunu söyledi. Köseoğlu, “Portföyümüzdeki gayrimenkullerimize aşık olmamaya çalışıyoruz. Duygusal olmayıp satmak gerekiyor. İlerleyen zamanlarda satmak ile elde tutup GYO kurmak arasında karar vereceğiz” dedi. Köseoğlu, son olarak İngiltere’de 110 milyon sterlinlik iki alışveriş merkezi daha aldıklarını açıklarken, 2012’de Türkiye’de 10 şehre odaklanıp alışveriş merkezi yatırımı gerçekleştireceklerini vurguladı.
İngiltere’de iki AVM
2011 yılının Esas Gayrimenkul için çok iyi geçtiğini vurgulayan Kazım Köseoğlu, yurtdışındaki alımlarını şöyle anlattı: “2011’de bütün fırsatları görüp cesur bir şekilde yatırım yapmaya başladık. Kriz yaşamadığı için Türkiye’de fırsatlar yoktu ancak Avrupa’da fırsatlar vardı ve biz İngiltere’ye odaklandık. 2010’un sonundan itibaren araştırmalara başlamıştık. Ortaklarımız F&C Reit ve Area Property Partners ile 6 ay çok çaba harcadık, iki tane çok büyük projenin peşinden koştuk ama olmadı. Bir tanesi 300 milyon Euro’luk bir alımdı. Bunun ardından, 2011’in mayıs ayında şeytanın bacağını kırdık. İngiltere’de iki alışveriş merkezi, bir alışveriş caddesi ve bir de 9 gayrimenkulden oluşan ofis portföyü aldıktan sonra bize cesaret geldi. İşin o kadar da zor olmadığını gördük. İngiltere’de sermayeniz varsa, ortaklarınız varsa iş yapmak kolay. Kısa zaman önce, Middlesbrough ve Barnsley’de 45 bin ve 20 bin metrekarelik 2 tane alışveriş merkezi daha aldık. 110 milyon sterlin yatırım yaptık ve 10.5 milyon sterlin kira geliri var. İngiltere’de yaptığımız yatırımın toplamı 220 milyon sterlin oldu ve 21 milyon sterlin kira getirisi olan bir portföye ulaştık.”
Fırsatlar bir daha gelmez
İngiltere’de fırsatlara bakmaya devam edeceklerini, önümüzdeki bir yıl boyunca İngiltere’nin diğer Avrupa ülkelerine göre daha cazip olacağını belirten Köseoğlu, şunları söyledi: “İngiltere’de 100-150 milyon sterlini bulan yeni alımlar yapabiliriz. İngiltere’nin bu krizden daha erken çıkacağını düşünüyorum. Önümüzdeki 3 yıl ticari gayrimenkulde fırsatların olduğu dönem. 3 yıl sonra bu fırsatları bulamayacağız. Çünkü Avrupa biraz daha düzelmiş olacak. Türkiye gücünü korumaya devam ederken, krizdeki Avrupa’da bu fırsatlar bir daha gelmeyecektir.”
Türkiye’ye yatırım
Yurtdışında satın almalarla büyürken, Türkiye’de sıfırdan yatırıma yöneldiklerini söyleyen Köseoğlu, şöyle konuştu: “Fiyatlar kabul edilir yerlerde değil. Türkiye’de yapacağımız yatırımı sıfırdan yapmamız gerektiğini öğrendik. Ancak çok büyük fırsatlarla karşılaşırsak alım yapabiliriz. Türkiye bizim için 2012’de Avrupa kadar önemli. Avrupa’daki fırsatları da izlemeye devam ediyoruz. Ancak Türkiye bu yıl radarda daha önde olacak. Bizden alışveriş merkezleri ve ofis binaları göreceksiniz. 2012-2013 yıllarında Türkiye’ye yurtdışına yaptığımız kadar yatırım yapılabileceğini düşünüyorum. İddialı, standardı yüksek projeler yapacağız.”
Bu yıl iki alışveriş merkezine başlayacak
TÜRKİYE’de fırsatların Anadolu’da olduğunu dile getiren Kazım Köseoğlu, “Belirlediğimiz 10 tane şehir var. Kısa ve orta vadede alışveriş merkezi olması gereken ya da hak ettiği oranda iyi alışveriş merkezine sahip olmayan şehirler var. 10 şehir arasında İzmit ön sırada yer alıyor. STFA ile İzmit’te bir alışveriş merkezi hazırlığımız var. 10 şehirde yapacağımız alışveriş merkezlerine 50-75 milyon Euro sermaye koymak istiyoruz. 10 milyon Euro’dan az sermayeli iş yapmayacağız. Bu yıl, iki farklı şehirde iki alışveriş merkezi projesine başlamış olmayı hedefliyoruz” diye konuştu.
Kurtköy’e haziranda taşınacak
ESAS Holding’in Kurtköy’de gerçekleştirdiği Esas Businesspark projesinin adı Esas Aeropark olarak kısa süre önce değiştirildi. Esas Holding bünyesindeki Pegasus’un genel merkezinin taşınacağı Esas Aeropark’ı Tabanlıoğlu Mimarlık tasarladı. 55 bin metrekare inşaat alanı olan karma projede, 5 bin metrekare konut alanı, Pegasus’un kullanacağı alanın dışında da 15 bin metrekare ofis alanı bulunuyor. Ofislerin kiralanacağı, konutların da iki ay içinde satışa sunulacağı projeye, Pegasus 2012 Haziran’da taşınacak.
Ticari gayrimenkulde sektörün önü açık
KAZIM Köseoğlu, ticari gayrimenkul alanında perakendeciye hitap edecek alışveriş merkezlerine hâlâ ihtiyaç olduğunu belirterek, “Sektörün önü ticari gayrimenkulde açık. Talep olduğunu görüyoruz. Konut bizim çok sıcak baktığımız bir yatırım aracı değil. Konuta belki bu işi bilen bir ortakla ileride bakabiliriz ancak fark yaratabileceğimiz bir proje olmalı” dedi.
Sermaye yapısı güçlü olan zorlanmayacak
BU yılın inşaat sektörü için kolay bir yıl olmayacağını, ancak sermaye yapısı güçlü olan şirketlerin zorlanmayacağını ifade eden Kazım Köseoğlu, “Türkiye’de sektörün yüzde 90’ı konut üzerinde çalışıyor. Bu yıl sat-yap dönemi biraz yavaşlayabilir. Bankalar finansman verirken daha dikkatli olacaklar. Güçlü sermaye yapınız yoksa zor bir yıl olacağı kesin” diye konuştu.
Gayrimenkul avı için çok sık seyahat ediyor
ESAS Gayrimenkul Yönetim Kurulu Üyesi Kazım Köseoğlu, gününün yüzde 90’ını gayrimenkule ayırdığını söylüyor. Gayrimenkul araştırmak için çok sık seyahat ettiğini ifade eden Köseoğlu, “Görmeden hiçbir yere yatırım yapmam. Lokasyonun ne kadar önemli olduğunu biliyorum. Bunun için 20 günde 5 kere uçağa bindiğim oluyor. Anadolu seyahatleri, Avrupa’ya göre daha eğlenceli oluyor” diye konuştu.Hürriyet/Ekonomi